انواع چاپ و ویژگیهای فنی هرکدام
صنعت چاپ یکی از ستونهای اصلی ارتباطات بصری و تبلیغات مدرن است. از چاپ کاتالوگها و کتابها تا بستهبندیهای صنعتی، همه بر پایهی فناوریهای مختلف چاپ بنا شدهاند. شناخت درست انواع چاپ به سفارشدهندگان و طراحان کمک میکند تا بهترین روش را برای دستیابی به کیفیت، دوام و هزینهی مطلوب انتخاب کنند.
در این مقاله، بهصورت جامع و فنی با تمام روشهای متداول چاپ آشنا میشویم.
لیستی از انواع چاپ:
- چاپ افست
- چاپ هلیوگراور
- چاپ فلکسو
- چاپ سیلک اسکرین
- چاپ تامپو
- چاپ افست روی فلز
- چاپ مخمل
- چاپ پارچه
- چاپ ترموگرافی
- چاپ لترپرس
- چاپ داغی
- چاپ ایچینگ
- چاپ پوشش UV ، ورنی چاپ

چاپ افست
چاپ افست یکی از پرکاربردترین و دقیقترین فناوریهای چاپی در جهان است. این روش مبتنی بر چاپ غیرمستقیم است؛ یعنی طرح ابتدا روی پلیت فلزی (زینک) ثبت میشود، سپس به لاستیک میانی (بلنکت) منتقل شده و در نهایت روی سطح چاپی (کاغذ، مقوا یا فلز) چاپ میگردد.
مکانیزم چاپ افست
در چاپ افست سه سیلندر اصلی وجود دارد:
-
سیلندر زینک که تصویر را روی خود دارد.
-
سیلندر بلنکت که نقش واسطه بین زینک و کاغذ را دارد.
-
سیلندر فشار که کاغذ را با فشار به بلنکت میچسباند.
سطح زینک بهگونهای حساسسازی میشود که بخشهای تصویری چربیدوست (جاذب مرکب) و بخشهای غیرتصویری آبدوست (دافع مرکب) باشند. به این ترتیب، مرکب فقط به قسمتهای تصویری میچسبد و تصویر با دقت بالا منتقل میشود.
جزئیات فنی و شیمیایی
تعادل بین آب و مرکب در چاپ افست اهمیت حیاتی دارد. اگر آب زیاد باشد، رنگ کمرنگ میشود؛ و اگر کم باشد، مرکب روی نقاط غیرتصویری مینشیند. محلول مرطوبکننده معمولاً ترکیبی از آب، ایزوپروپیل الکل و مواد بافری است تا pH بین ۴٫۸ تا ۵٫۵ حفظ شود.
مزایا
-
دقت رنگ و وضوح بسیار بالا
-
سرعت زیاد در چاپ تیراژ بالا
-
مناسب برای چاپ چندرنگ و کارهای دقیق
معایب
-
نیاز به تنظیمات اولیه و زمان آمادهسازی زیاد
-
صرفه اقتصادی در تیراژهای بالا
کاربردها
چاپ افست برای کتاب، بروشور، مجله، کارت ویزیت، پوستر، بستهبندیهای مقوایی و انواع کاتالوگ ایدهآل است.
بزرگترین تولیدکنندگان ماشینهای افست شامل Heidelberg، Komori و Roland هستند.
چاپ هلیوگراور (Rotogravure)
چاپ هلیوگراور یا روتوگراور نوعی چاپ گود است که در آن، تصویر بهصورت فرورفته روی سیلندر فلزی حک میشود. این روش از بالاترین کیفیت و دوام در چاپهای رول برخوردار است.
نحوه عملکرد
در این سیستم، سیلندر چاپ با لایهای از مس پوشیده و سپس طرح با لیزر یا اسید روی آن حک میشود. حفرههای ریز سطح سیلندر مرکب را در خود نگه میدارند و با تماس سطح چاپی، رنگ بهصورت یکنواخت منتقل میشود.
یک تیغه فلزی به نام دکتر بلید مقدار اضافی مرکب را از سطح سیلندر پاک میکند.
ویژگیها
-
کیفیت رنگ بسیار بالا و عمق زیاد
-
توانایی چاپ روی فیلمهای پلاستیکی، فویلهای آلومینیومی و BOPP
-
امکان چاپ تا تیراژهای میلیونی بدون افت کیفیت
کاربردها
در صنایع بستهبندی مواد غذایی، چاپ لفافهای شکلات، چیپس، آبمیوه و محصولات بهداشتی استفاده میشود.
اگر تیراژ بالا و کیفیت ثابت مدنظر باشد، هلیوگراور بهترین گزینه است.
چاپ فلکسو (Flexography)
چاپ فلکسو نوعی چاپ برجسته است که با استفاده از کلیشههای فتوپلیمر انعطافپذیر انجام میشود. این چاپ برای بستهبندیهای رول، سطوح پلاستیکی، سلفون و مقوا کاربرد گسترده دارد.
مکانیزم
در چاپ فلکسو، کلیشه لاستیکی یا پلیمری طرح را بهصورت برجسته دارد. سیلندر آنیلوکس مرکب را به کلیشه منتقل میکند و سپس طرح مستقیماً روی سطح چاپی چاپ میشود.
مرکبها اغلب بر پایه حلال یا آب هستند و بهسرعت خشک میشوند.
مزایا
-
سرعت بالا و هزینه کم در تیراژ زیاد
-
قابلیت چاپ روی مواد منعطف
-
امکان چاپ رنگهای متالیک و سفید زیر چاپ
معایب
-
دقت چاپ کمتر از افست
-
محدودیت در تصاویر با جزئیات زیاد
کاربردها
چاپ بستهبندی پلاستیکی، فیلمهای متالایز، کارتنهای مواد غذایی و ساکهای تبلیغاتی.

چاپ سیلک اسکرین (Screen Printing)
چاپ سیلک اسکرین از قدیمیترین و متنوعترین روشهای چاپ است. در این روش از یک توری (مش) استفاده میشود که بخشهای غیرتصویری با مواد حساس پوشانده شدهاند و مرکب فقط از بخشهای باز عبور میکند.
مراحل چاپ
-
آمادهسازی شابلون با طرح مورد نظر
-
قرار دادن شابلون روی سطح چاپی
-
عبور دادن مرکب با کاردک یا اسکوییجی
ویژگیها
-
امکان چاپ روی هر نوع سطح (صاف، منحنی یا ناهموار)
-
مناسب برای سطوحی مانند پارچه، شیشه، چوب، فلز و پلاستیک
-
تنوع بسیار بالا در نوع مرکبها
کاربردها
چاپ روی تیشرت، ظروف شیشهای، تابلوهای تبلیغاتی، بدنه لوازم خانگی و محصولات تزئینی.
چاپ تامپو (Pad Printing)
چاپ تامپو یکی از روشهای دقیق و تخصصی برای چاپ روی سطوح پیچیده است.
در این روش از کلیشه گود و یک پد سیلیکونی استفاده میشود که طرح را از کلیشه به جسم چاپی منتقل میکند.
مراحل
مرکب داخل کلیشه پخش میشود، پد سیلیکونی مرکب را از شیارها برمیدارد و روی سطح چاپی قرار میدهد.
انعطافپذیری پد باعث میشود بتوان روی اشکال منحنی، محدب یا نامنظم نیز چاپ کرد.
کاربردها
چاپ روی لوازم آرایشی، کلیدها و دکمهها، قطعات خودرو، اسباببازیها و لوازم الکترونیکی.

چاپ افست روی فلز
در چاپ افست روی فلز همان اصول چاپ افست رعایت میشود، با این تفاوت که سطح چاپی از جنس فلز است و نیاز به پوشش و عملیات آمادهسازی دارد.
مراحل فنی
-
تمیزکاری و پوششدهی سطح فلز
-
استفاده از مرکبهای مخصوص فلز مقاوم به حرارت
-
چاپ به روش افست با تنظیمات دقیق فشار
کاربردها
چاپ روی قوطیهای فلزی مواد غذایی، بستهبندی رنگ، نوشیدنیهای کنسروی و دربهای فلزی.
چاپ مخمل (Flock Printing)
چاپ مخمل یا فلوک نوعی چاپ تزئینی است که به کمک الکتریسیته ساکن، الیاف مخمل روی سطح آغشته به چسب پاشیده میشوند و جلوهای نرم و برجسته ایجاد میکنند.
کاربردها
-
پرچمهای تبلیغاتی
-
دکوراسیون داخلی
-
جعبههای کادویی و بستهبندیهای لوکس
چاپ پارچه
چاپ پارچه نوعی چاپ سیلک است که رنگهای پایه آبی در آن استفاده میشود.
در این روش، رنگ به درون تار و پود پارچه نفوذ کرده و سپس با حرارت یا بخار تثبیت میشود.
انواع چاپ پارچه
-
چاپ مستقیم (دستی یا ماشینی)
-
چاپ انتقالی (سابلیمیشن)
کاربردها
تولید لباس تبلیغاتی، پرده، رومیزی و محصولات پارچهای تزئینی.
چاپ ترموگرافی (Thermography)
چاپ ترموگرافی نوعی چاپ غیرتماسی است که با پاشش پودر و حرارت، برجستگی خاصی روی سطح ایجاد میکند.
بر خلاف لترپرس، پشت کار گود نمیشود و ظاهر آن لوکستر است.
کاربردها
کارت دعوت، کارت گارانتی، کارت ویزیت لوکس و بستهبندی محصولات گرانقیمت.
چاپ لترپرس (Letterpress)
چاپ لترپرس، روش کلاسیک چاپ برجسته است که حروف یا کلیشههای فلزی بهصورت مستقیم با سطح کاغذ تماس پیدا میکنند.
این چاپ هنوز برای آثار هنری و چاپهای خاص ارزش بالایی دارد.
کاربردها
کارت ویزیتهای برجسته، کارت تبریک، سربرگ، چاپ دستی و چاپ هنری.
چاپ داغی (Hot Foil Printing)
چاپ داغی یا طلاکوب از فویلهای رنگی فلزی استفاده میکند. فویلها با حرارت و فشار به سطح منتقل میشوند و جلوهای درخشان ایجاد میکنند.
کاربردها
جلد کتابهای نفیس، بستهبندیهای لوکس، کارت دعوت عروسی و جعبههای هدیه.
چاپ ایچینگ (Etching Printing)
چاپ ایچینگ با اسید یا لیزر روی فلز انجام میشود و باعث خوردگی طرح در سطح میگردد.
این چاپ بسیار ماندگار و مقاوم در برابر سایش است.
کاربردها
حک لوگو و برند روی شیرآلات، ابزار صنعتی، تابلوهای فلزی و لوازم دکوراتیو.
پوشش UV و ورنی چاپ
پوشش UV یک فرآیند تکمیلی برای خشککردن سریع رنگ با اشعه ماورای بنفش است.
در این روش، سطح چاپی در معرض نور UV قرار میگیرد تا لایهای براق، مات یا برجسته ایجاد شود.
ورنی چاپ نیز پوششی شفاف است که برای افزایش مقاومت و زیبایی چاپ استفاده میشود.
کاربردها
بستهبندیهای تبلیغاتی، جلد مجله، کارت ویزیت، و بروشورهای لوکس.
طراحی گرافیک و چاپ فیکانو
www.fikano.ir
طراحی گرافیک و چاپ فیکانو لوگو،کاتالوگ،اوراق اداری،بسته بندی،تصویرسازی،کاراکتر، برندینگ

خیلی ممنون از سایت مفیدتون عالی هستین شما
بسیار ممنونم کاربر گرامی. موفق باشید.