


اول توضیح تک چاپ!
در تک چاپ، برای انتقال مرکب، ممکن است از سطوح صاف (مثل شیشه، پلکسی گلاس و غیر آنها) یا ترکیبی از دو یا چند نوع کلیشه (برجسته، گود، مسطح یا شابلونی) به عنوان سطح حامل (واسطهٔ چاپی) استفاده کنیم. همچنین، به دلیل اینکه در این روش ایجاد نسخه های همانند مورد نظر نیست، کلیشه ساخته شده برای آن، می تواند موقتی و حتی یکبار مصرف در نظر گرفته شود. ممکن است حتی از روش کولاژ (تکه چسبانی) برخی اشیا نیز در ساخت کلیشهٔ تک چاپ استفاده شود. تک چاپ می تواند در یک مرحله انجام شود یا در مراحل متعدد به نتیجه برسد.
تعریف مونوپرینت
(چاپ مونوپرینت با تکه چسبانی اشیاء)
اگر کمی بیشتر به اطراف خود دقت کنید، اشیایی را می یابید که دارای بافت ها و نقش های متنوع و جورواجوری هستند. با اتصال تکه هایی از این اشیاء بر یک سطح صاف (شیشه، چوب، فلز و …) می توان به کلیشه های موقتی دست یافت که بسیار مناسب چاپ مونوپرینت هستند. برگ ها، تکه های پارچه، نخ و طناب، توری های فلزی یا پلاستیکی، مقوای مچالهٔ صاف شده، تکه های مختلف چوب، ابر یا اسفنج یا فوم، نایلون حباب دار و بسیاری اشیای دیگر برای این کار مناسب هستند. تنها باید هنگام انتخاب آنها، به قابلیت جذب مرکب و میزان مقاومت آنها در مقابل فشاری که در جریان چاپ به آنها وارد می شود، توجه کرد. طرح یا ترکیب بندی خود را با بریدن و شکل دادن اشیای مورد نظر و سپس چسباندن آنها بر روی یک پایهٔ مقاوم، شکل دهید و سپس با استفاده از غلتک، تامپون یا قلم، مرکب بزنید و به چاپ برسانید. برای اینکه کار درست تر انجام شود، باید ضخامت اشیاء انتخاب شده را در نظر داشته باشید. برای چاپ کلیشهٔ آماده شده، می توانید از روش انتقالِ دستی (مالش از پشت با دست یا قاشق چوبی) و یا فشار پرس استفاده کنید. این روش را می توان در ترکیب با روش های دیگر نیز به کار گرفت.
چاپ نقوش موجود در یک صفحه فلزی مورد استفاده در چاپ اچینگ (چاپ فلز به روش غیرمستقیم)، سنگ لیتوگرافی یا مهر چوبی را “مونوپرینت” می گویند. فلز یا سنگ لیتوگرافی یا مهر چوبی را می توان دوباره استفاده کرد. “مونوپرینت” همان طور که از نام آن مشخص است تک چاپ است یعنی هر چاپ حاصله از این روش ها با نمونه چاپی دیگر متفاوت است. یکی از روش های “مونوپرینت”، کولاژ روی سنگ است.
ریختن مرکب روی فلز یا سنگ یا چوب منحصربه فرد است و همین امر وجه تمایز هر چاپ با چاپ دیگر از همان ابزار است. هنرمند با تغییر اجزای “مونوپرینت” که همان فلز یا چوب یا سنگ و مرکب و نحوه ریختن مرکب است چند چاپ خلق می کند که با درکنارهم قرار دادن آن ها نمی توان هیچ دو اثری را شبیه هم پیدا کرد.
مواد و ابزار لازم:
- شیشه
- رنگ روغن
- کاغذ کاهی
- پارچه
- مداد و قلم مو
- کاغذ چاپ
- طرح آماده
- شیشه یا پالت رنگ
- غلتک
چاپ به دو روش صورت می گیرد:
- طراحی روی شیشه
- طراحی پشت کاغذ


طراحی روی شیشه:
ابتدا طرح مورد نظر را زیر شیشه قرار می دهیم و با قلم مو و رنگ مناسب طرح را روی شیشه می کشیم باید دقت شود که رنگ گذاری روی شیشه با سرعت انجام شود، چون امکان خشک شدن رنگ زیاد است. پس از رنگ گذاری می توان قسمت های زاید طرح را به وسیله پارچه تمیز کرد. سپس کاغذ را روی شیشه قرار می دهیم و طرح را با مالش دست و یا غلتک روی کاغذ منتقل و نمایان می سازیم.

چاپ پشت کاغذ:
سطح شیشه را با یک لایه رنگ پوشانده و کاغذ باطله را روی شیشه می گذاریم و برمی داریم چند بار این کار را تکرار می کنیم تا کاغذ به شیشه نچسبد. سپس کاغذی را که طرح روی آن کشیده شده، طوری می گذاریم که سطح سفید کاغذ زیر، و طرح روبروی ما باشد. کاغذ را با چسب روی شیشه محکم میکنیم. روی را طرح با یک شی تقریبا” نوک تیز می کشیم. همچنین می توان برای این که اثری از طرح روی کاغذ نماند طرح را روی کاغذ پوستی کشیده و کاغذ پوستی را روی کاغذ عادی قرار داد.
در پایان کار
رنگ روی شیشه را با تینر و یا بنزین از سطح شیشه پاک می کنیم.
——————————–
رازهای حرفهای مونو پرینت؛ تکنیکهای خلاقانه فراتر از چاپ معمولی
بسیاری از هنرمندان پس از یادگیری اصول اولیه مونو پرینت، سالها از یک روش ثابت استفاده میکنند؛ در حالی که جذابیت واقعی این تکنیک در قابلیت بیپایان آن برای آزمایش، کشف و خلق بافتهای غیرمنتظره نهفته است. اگرچه مونو پرینت روی شیشه یکی از سادهترین روشهای چاپ دستی محسوب میشود، اما با چند تغییر کوچک میتوان به نتایجی دست یافت که حتی در بسیاری از روشهای پیچیده چاپ نیز قابل دستیابی نیست.
یکی از خلاقانهترین روشها، چاپ چند مرحلهای با خشک شدن نسبی لایههای رنگ است. در این تکنیک، به جای انتقال کامل تصویر در یک مرحله، بخشی از طرح چاپ میشود و پس از خشک شدن نسبی، لایههای جدید روی آن اضافه میگردد. این روش باعث ایجاد عمق بصری و جلوهای مشابه نقاشیهای چندلایه میشود.
استفاده از اشیای طبیعی نیز نتایج شگفتانگیزی ایجاد میکند. برگها، گلهای خشک، شاخههای نازک، تکههای پارچه، تور و حتی پر پرندگان میتوانند روی سطح رنگ قرار گیرند و با برداشتن آنها بافتهایی کاملاً منحصربهفرد ایجاد کنند. این بافتها اغلب به شکلهایی تبدیل میشوند که حتی خود هنرمند نیز پیشبینی نمیکند.
یکی دیگر از روشهای حرفهای، کار با سطوح نیمه شفاف است. بسیاری از هنرمندان تنها از رنگهای مات استفاده میکنند، اما ترکیب رنگهای شفاف و نیمه شفاف امکان ایجاد جلوههای نوری جذابی را فراهم میکند. در این حالت بخشهایی از لایههای زیرین از میان رنگهای جدید دیده میشوند و به تصویر عمق بیشتری میبخشند.
خراشکاری کنترل شده روی رنگ یکی از تکنیکهایی است که کمتر مورد توجه قرار میگیرد. با استفاده از سوزن، خلال چوبی، کاردکهای ظریف یا قلمهای فلزی میتوان خطوط بسیار پیچیده و ظریفی ایجاد کرد. این روش بهویژه برای طراحی مو، شاخ و برگ درختان، پرندگان و جزئیات معماری بسیار کاربردی است.
بسیاری از آثار مونو پرینت حرفهای از چاپ ناقص بهره میبرند. برخلاف تصور رایج، همیشه نباید تمام سطح تصویر به طور کامل منتقل شود. باقی گذاشتن بخشهایی از کاغذ بدون رنگ میتواند به اثر حس پویایی و انرژی بیشتری بدهد و نگاه مخاطب را در سطح تصویر هدایت کند.
یکی از تکنیکهای کمتر شناخته شده، استفاده از چند ابزار مختلف روی یک صفحه شیشهای است. برای مثال میتوان بخشی از تصویر را با قلممو، بخش دیگر را با پارچه، قسمتی را با اسفنج و قسمتهایی را با کاردک ایجاد کرد. این تفاوت ابزارها باعث شکلگیری بافتهای متنوعی میشود که در یک نگاه ساده قابل تشخیص نیستند اما جذابیت بصری اثر را به شدت افزایش میدهند.
هنرمندان حرفهای گاهی از چاپ معکوس استفاده میکنند. در این روش جزئیاتی که قرار است در نهایت روی تصویر دیده شوند ابتدا روی شیشه ایجاد میشوند و سپس لایههای پسزمینه روی آن قرار میگیرند. نتیجه نهایی معمولاً دارای وضوح و دقت بیشتری در بخشهای اصلی تصویر خواهد بود.
ترکیب مونو پرینت با طراحی دستی نیز نتایج ارزشمندی ایجاد میکند. پس از چاپ میتوان با مداد، راپید، زغال یا آبرنگ بخشهایی از اثر را تکمیل کرد. بسیاری از آثار نمایشگاهی در واقع ترکیبی از چاپ و طراحی مستقیم هستند و به همین دلیل از محدودیتهای هر دو تکنیک عبور میکنند.
یکی از جذابترین ایدهها، استفاده از چاپ ارواح یا Ghost Print است. پس از برداشت اولین چاپ، مقدار کمی رنگ روی شیشه باقی میماند. بسیاری از هنرجویان این مرحله را نادیده میگیرند، اما چاپ دوم معمولاً دارای جلوههای لطیف و شاعرانهای است که برای ساخت پسزمینههای هنری بسیار مناسب خواهد بود.
در نهایت مهمترین راز موفقیت در مونو پرینت، پذیرش اتفاقات غیرمنتظره است. برخلاف چاپهای صنعتی که بر تکرارپذیری تکیه دارند، مونو پرینت هنری مبتنی بر کشف است. بسیاری از زیباترین آثار زمانی شکل گرفتهاند که هنرمند از کنترل کامل فرآیند دست کشیده و اجازه داده است رنگ، بافت و فشار چاپ بخشی از اثر را به صورت طبیعی شکل دهند.
هنگامی که مونو پرینت را نه به عنوان یک روش چاپ، بلکه به عنوان ابزاری برای آزمایش و خلاقیت ببینید، هر صفحه شیشه میتواند به بستری برای خلق اثری کاملاً جدید و غیرقابل تکرار تبدیل شود.
——————————–
نقاشی، تصویرسازی و طراحی گرافیک فیکانو
www.fikano.ir


طراحی گرافیک و چاپ فیکانو لوگو،کاتالوگ،اوراق اداری،بسته بندی،تصویرسازی،کاراکتر، برندینگ