معماری
خانه » مقالات » مباحث عمومی چاپ » دستیابی به به رنگ دلخواه در چاپ و مطالب مربوط به آن

دستیابی به به رنگ دلخواه در چاپ و مطالب مربوط به آن

بسیاری از کارهای چاپی در نگاه اول چشم‌نواز هستند و از نظر مصرف‌کننده نیز قابل قبول‌اند. اما اگر بخواهید رنگ معینی، درست به همان صورت مورد نظر در چاپ به دست بیاید، دیگر به آسانی چنین رضایتی حاصل نمی‌شود. در این صورت تمهیدات فراوانی از مرحله پیش از چاپ تا انتخاب کاغذ و مرکب و ماشین چاپ و کنترل‌های حین چاپ لازم می‌شود. در این رابطه مباحث تخصصی گوناگونی مطرح می‌شود که پروفایل تنها یکی از آنهاست. این مقاله البته همه چیز را در این رابطه بازگو نمی‌کند ولی فتح بابی برای بررسی‌های جدی‌تر است.

می‌توان‌ این‌ مهم‌ را‌ از‌ زاویه‌ دیگر‌ (یعنی‌ تعریف‌ پروفایل)‌ نیز‌ نگریست.‌ نگاهی‌ که‌ کمتر‌ بدان ‌ توجه‌ شده‌ و‌ اگر‌ هم‌ اندک‌ حساسیتی‌ بوده‌ باید‌ آن‌ را‌ مدیون‌ کوشش‌های‌ مراکزی‌ همچون ماهنامه‌ صنعت‌ چاپ‌ و‌ دیگر‌ گروه‌های‌ مرتبط‌ با‌ چاپ‌ دانست.

همگی‌ فتوشاپ‌ را‌ به‌ عنوان‌ نرم‌افزار‌ طراحی‌ و‌ ویرایش‌ تصویر‌ شناخته‌ و‌ شاید‌ به‌ تعبیری‌ این‌ نرم‌افزار‌ فصل‌ مشترکی‌ است‌ بین‌ حوزه‌ گرافیک‌ و‌ دنیای‌ چاپ.‌ این‌ مطلب‌ را‌ از‌ این‌ جهت‌ می‌گویم‌ چون‌ هر‌ دو‌ گروه‌ آن‌ را‌ به‌ رسمیت‌ شناخته‌ و‌ بسیاری‌ از‌ مشکلات‌ را‌ پس‌ از‌ طراحی،‌ قبل‌ از‌ چاپ‌ و‌ در‌ طی‌ روند‌ چاپ‌ می‌توان‌ در‌ فتوشاپ‌ بررسی‌ نموده‌ و‌ نیز‌ گاه‌ به‌ نتیجه‌ هم‌ رسید.‌ حتی‌ صرف‌نظر‌ از‌ این‌ موارد‌ این‌ نرم‌افزار‌ همیشه‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مرجع‌‌(reference) قابل‌ اعتماد‌ است.‌ اما‌ با‌ این‌ همه‌ لازم‌ است‌ بدانیم‌ که‌ کمپانی‌ A‌dobe فتوشاپ‌ را‌ علاوه‌ بر‌ تمام‌ توانایی‌ها‌ به‌ عنوان‌ نرم‌افزار‌ مدیریت‌ رنگ‌ معرفی‌ کرده‌ است.‌ در‌ نگاه‌ اول‌ این‌که‌ مدیریت‌ رنگ‌ چیست‌ آن‌ را‌ همانند‌ پایگاهی‌ فرض‌ کنید‌ که‌ تمامی‌ عوارض‌ مربوط‌ به‌ رنگ‌ را‌ در‌ کنترل‌ خود‌ دارد.‌ اگر‌ چه‌ تعریف‌ یک‌ سیستم‌ مدیریت‌ رنگ‌ ‌(COLOR ‌MANAGEMENT ‌SYSTEM-CMS) بسیار‌ فراتر‌ از‌ این‌ بوده‌ و‌ خود‌ بحثی‌ مفصل‌ می‌باشد.

لیکن‌ با‌ توجه‌ به‌ تمام‌ این‌ موارد‌ فتوشاپ‌ به‌ عنوان‌ یک‌ سیستم‌ مدیریت‌ رنگ‌ در‌ ایران‌ به‌ مثابه‌ هواپیمایی‌ است‌ که‌ تاکنون‌ فقط‌ بر‌ روی‌ باند‌ حرکت‌ کرده‌ و‌ هنوز‌ به‌ پرواز‌ درنیامده‌ است!!!‌ مشکل‌ اینجاست‌ که‌ بسیاری‌ فقط‌ به‌ شناخت‌ ابزارها،‌ فیلترها‌ و‌ چند‌ پالت‌ مهم‌ بسنده‌ کرده‌ و‌ از‌ آیتم‌های‌ دیگر‌ غافل‌ می‌مانند.‌

آیتم‌هایی‌ که‌ طراحان‌ و‌ فعالان‌ حوزه‌ چاپ‌ باید‌ نسبت‌ به‌ آن‌ اشراف‌ داشته‌ باشند‌ ولی‌ متاسفانه‌ حتی‌ از‌ لحاظ‌ تئوری‌ هم‌ با‌ واژه‌هایی‌ این‌ چنین‌ بیگانه‌ هستند.‌ آری،‌ صحبت‌ از‌ مهره‌‌ای‌ کلیدی‌ در‌ چاپ‌ به‌ نام‌ پروفایل‌‌(profile) است.‌ اینکه‌ پروفایل‌ چیست؟‌ چرا‌ به‌ آن‌ نیاز‌ داریم‌ و‌ در‌ یک‌‌CMS پروفایل‌ها‌ چه‌ نقشی‌ را‌ ایفا‌ می‌کنند،‌ به‌ آنها‌ خواهیم‌ پرداخت.‌ اما‌ برای‌ شروع‌ بد‌ نیست‌ بدانیم‌ که‌ مراکز‌ تحقیقاتی‌ خارج‌ از‌ کشور‌ به‌ پروفایل‌ لقب‌ سلطان‌ چاپ‌ را‌ داده‌اند.

تعریف‌ پروفایل:

پروفایل‌ تنها‌ یک‌ فایل‌ است.‌ فایلی‌ که‌ در‌ کل،‌ یک‌ جدول‌ از‌ مقادیر‌ خاص‌ را‌ بیان‌ می‌کند.‌ به‌ عنوان‌ مثال‌ یکی‌ از‌ این‌ مقادیر‌ می‌تواند‌ مربوط‌ به‌ توصیف‌ گاموت‌‌(gamut) دستگاه‌ باشد-‌ (۱)‌ در‌ یک‌ سیستم‌ مدیریت‌ رنگ،‌ پروفایل‌ به‌‌CMS امکان‌ می‌دهد‌ رنگ‌ها‌ را‌ به‌ یک‌ فضای‌ رنگی‌ خاص‌ یا‌ به‌ خارج‌ از‌ آن‌ تبدیل‌ کند.‌ در‌ تعریفی‌ دیگر

‌Profile برگه‌ هویت‌ و‌ شناسنامه‌ هر‌ دستگاه‌ محسوب‌ می‌شود.

این‌ دستگاه‌ می‌تواند‌ ورودی‌ (اسکنر)،‌ نمایشگر‌ (مانیتور)،‌ خروجی‌ (پرینتر)‌ باشد‌ و‌ پروفایل‌ به‌ منزله‌ اثر‌ انگشت‌ برای‌ هر‌ کدام‌ از‌ آنها‌ محسوب‌ خواهد‌ شد.

چرا‌ به‌ پروفایل‌ها‌ نیاز‌ داریم؟

‌ اینکه‌ چرا‌ به‌ پروفایل‌ نیاز‌ داریم‌ شاید‌ به‌ روشن‌تر‌ شدن‌ تعریف‌ آن‌ کمک‌ کند.

‌RGB و‌‌CMYK را‌ مدل‌های‌ رنگ‌ وابسته‌ به‌ دستگاه‌‌(device-dependent) می‌نامیم.‌ از‌ این‌ جهت‌ که‌ رنگی‌ را‌ که‌ در‌ عمل‌ از‌ یک‌ مجموعه‌ مفروض‌ از‌ اعداد‌‌RGB یا‌‌CMYK به‌ دست‌ می‌آوریم‌ مختص‌ به‌ دستگاهی‌ است‌ که‌ آن‌ رنگ‌ را‌ تولید‌ می‌کند.‌ زیرا‌ سیستم‌‌RGB و‌ ‌CMYK تنها‌ به‌ دستگاه‌ می‌گویند‌ چه‌ مقدار‌ رنگ‌ به‌ کار‌ ببرد،‌ آنها‌ چیزی‌ در‌ مورد‌ رنگ‌ حقیقی‌ که‌ دستگاه‌ می‌تواند‌ تولید‌ کند‌ به‌ ما‌ نمی‌گویند.‌ دلیل‌ این‌ امر‌ آن‌ است‌ که‌ این‌ اعداد‌ خام‌ و‌ نامفهوم‌ هستند-‌ (۲)‌ از‌ این‌ جهت‌ ما‌ با‌ دو‌ مشکل‌ مواجه‌ خواهیم‌ بود:‌

۱-‌ از‌ کجا‌ بدانیم‌ اعداد‌ موجود‌ در‌ فایل‌‌RGB یا‌‌CMYK قرار‌ است‌ چه‌ رنگی‌ را‌ بازنمایی‌ کنند؟‌ به‌ عنوان‌ مثال،‌ ۰،۰،۲۵۵‌ به‌ چه‌ معناست؟‌ بله‌ قرمز،‌ اما‌ دقیقا‌ چه‌ قرمزی؟‌ قرمز‌ روی‌ مانیتور‌ من‌ یا‌ شما؟‌ و‌ یا‌ حتی‌ قرمز‌ حس‌گر‌ اسکنر‌ من‌ یا‌ دوربین‌ دیجیتال‌ شما؟

۲-‌ از‌ کجا‌ بدانیم‌ کدام‌ اعداد‌‌RGB یا‌‌CMYKرا‌ به‌ یک‌ دستگاه‌ ارسال‌ کنیم‌ تا‌ آن‌ را‌ وادار‌ کنیم‌ رنگ‌ مطلوب‌ ما‌ را‌ ایجاد‌ کند؟‌ به‌ عبارت‌ دیگر‌ حتی‌ اگر‌ بدانیم‌ از‌ کدام‌ قرمز‌ صحبت‌ می‌کنیم‌ و‌ کدام‌ درصد‌ از‌ اعداد‌‌CMYK باید‌ به‌ چاپگر‌ لیزری‌ ارسال‌ شود‌ تا‌ درست‌ همان‌ قرمز‌ مانیتور‌ دیده‌ شود؟

فکر‌ می‌کنید‌ چطور‌ می‌توان‌ این‌ مشکل‌ را‌ حل‌ کرد؟

سیستم‌های‌ مدیریت‌ رنگ‌ به‌ ما‌ امکان‌ می‌دهند‌ این‌ دو‌ مشکل‌ را‌ با‌ اضافه‌ کردن‌ معانی‌ رنگ‌ مطلق‌ به‌ اعداد‌‌RGB و‌‌CMYK حل‌ کنیم.‌ به‌ این‌ معنا‌ که‌ با‌ این‌ کار‌ اعداد‌ دیگر‌ مبهم‌ نخواهند‌ بود‌ و‌ از‌ این‌ پس‌ دستگاه‌ می‌داند‌ چه‌ مجموعه‌ اعداد‌ مشخصی‌ در‌ اختیار‌ آن‌ گذاشته‌ خواهد‌ شد‌ تا‌ رنگ‌ مورد‌ نظر‌ را‌ تولید‌ کند.‌ اما‌‌CMS این‌ کار‌ (اضافه‌ کردن‌ معانی‌ رنگ‌ مطلق‌ به‌‌RGB و‌‌(CMYK را‌ فقط‌ با‌ کمک‌ پروفایل‌ها‌ می‌تواند‌ به‌ انجام‌ برساند.‌ همانطور‌ که‌ ذکر‌ شد،‌ از‌ آنجا‌ که‌ اعداد‌‌RGB و‌‌CMYK نامفهوم‌ هستند،‌ این‌ پروفایل‌ها‌ هستند‌ که‌ می‌توانند‌ به‌ این‌ مقادیر‌ معنی‌ ببخشند.‌ ‌ به‌ این‌ صورت‌ که‌ پروفایل‌ می‌گوید‌ این‌ اعداد‌‌RGB و‌‌CMYK این‌ رنگ‌ خاص‌ را‌ به‌ این‌ صورت‌ خاص‌ (متناظر‌ با‌ z‌xy یا‌‌(CIE ‌Lab بازنمایی‌ می‌کنند.

نقش‌ پروفایل‌ در‌ سیستم‌ مدیریت‌ رنگ‌ چیست؟

قبل‌ از‌ اینکه‌ به‌ نقش‌ پروفایل‌ در‌‌CMS بپردازیم‌ بهتر‌ است‌ با‌ مدل‌های‌ رنگی‌ مستقل‌ از‌ دستگاه‌ آشنا‌ شویم.‌CIE ‌Lab ،‌‌CIE ‌zyx این‌ دو‌ مدل‌ و‌ مدل‌های‌ مشابه‌ همانند‌‌CIE ‌lch یا‌‌luv همگی‌ مدل‌های‌ مستقل‌ از‌ دستگاه‌ (device-independent) محسوب‌ می‌شوند.‌ از‌ این‌ جهت‌ که‌ آنها‌ بر‌ اساس‌ مدل‌ ریاضی‌ طراحی‌ شده‌ و‌ به‌ هیچ‌ دستگاه،‌ مرکب‌ و‌ یا‌ …‌ وابسته‌ نیستند.‌ z‌CIE ‌xy یا‌‌Lab به‌ ما‌ امکان‌ می‌دهند‌ رنگ‌ خود‌ را‌ در‌ حال‌ گذار‌ از‌ یک‌ دستگاه‌ به‌ دستگاه‌ دیگر‌ از‌ طریق‌ ربط‌ دادن‌ مقادیر‌‌RGB یا‌‌CMYK به‌ مقادیر‌‌Lab کنترل‌ کنیم.‌ در‌ حقیقت‌‌Lab به‌ عنوان‌ مترجم‌ بین‌ مقادیر‌ نامفهوم‌ و‌ دستگاه‌ها‌ عمل‌ می‌کند.‌ اما‌ جالب‌ است‌ بدانید‌ تکمیل‌ کننده‌ این‌ مزیت‌ بزرگ‌) ‌Lab ترجمه‌ بین‌ مقادیر‌ و‌ دستگاه‌ها)‌ چیزی‌ جز‌ پروفایل‌ نیست.‌ برای‌ تشریح‌ این‌ موضوع‌ و‌ روشن‌ شدن‌ نقش‌ پروفایل‌ در‌‌CMS بهتر‌ است‌ با‌ اجزای‌ یک‌ سیستم‌ مدیریت‌ رنگ‌ آشنا‌ شویم:
یک‌‌CMS از‌ ۴‌ جزو‌ اصلی‌ تشکیل‌ شده‌ است:

الف‌(profile ‌connection ‌space) ‌PCS : فضای‌ اتصال‌ پروفایل‌

ب:‌ پروفایل‌

ج‌(color ‌management ‌module) ‌ ‌CMM : موتور‌ سیستم‌

د‌- ‌rendering ‌intent : اهداف‌ پرداخت‌

الف:‌ فضای‌ اتصال‌ پروفایل:‌ این‌ امکان‌ را‌ می‌دهد‌ تا‌ یک‌ مقدار‌ عددی‌ غیر‌ مبهم‌ را‌ در‌ یکی‌ از‌ مدل‌های‌ z‌CIE ‌xy یا‌‌Lab به‌ یک‌ رنگ‌ تخصیص‌ دهیم.

ب:‌ پروفایل:‌ به‌ طور‌ مشخص‌ مقادیر‌ z‌CIE ‌xy یا‌‌Lab را‌ که‌ متناظر‌ با‌ یک‌ مجموعه‌ مفروض‌ از‌ اعداد‌‌RGB یا‌‌CMYK هستند،‌ تعریف‌ می‌کند.

ج‌ :‌CMM : به‌ منزله‌ موتور‌‌CMS محسوب‌ شده‌ و‌ کار‌ اصلی‌ یعنی‌ تبدیل‌ مقادیر‌‌RGB یا‌‌CMYK را‌ با‌ استفاده‌ از‌ داده‌های‌ موجود‌ در‌ پروفایل‌ به‌ انجام‌ می‌رساند.

د:‌ اهداف‌ پرداخت:‌ شامل‌ ۴‌ هدف‌ پرداخت‌ ادراکی‌‌perceptual و‌ اشباعی‌‌saturation و‌ رنگ‌سنجی‌ نسبی‌‌relative ‌colorimetric و‌ رنگ‌سنجی‌ مطلق‌‌absolute ‌colorimetric می‌باشد‌ که‌ شیوه‌های‌ مختلف‌ کار‌ با‌ رنگ‌های‌ خارج‌ از‌ گاموت‌ دستگاه‌ مورد‌ نظر‌ هستند.‌

نقش‌ کلیدی‌ پروفایل‌ در‌ سیستم‌ فوق‌ کاملا‌ محرز‌ است،‌ پس‌ از‌ تخصیص‌ دادن‌ مقدار‌ عددی‌ غیرمبهم‌ در‌ یکی‌ از‌ مدل‌های‌ z‌xy یا‌‌Lab به‌ یک‌ رنگ‌ توسط‌PCS ،‌ پروفایل‌ آن‌ را‌ تعریف‌ کرده‌ (معنا‌ می‌بخشد)‌ و‌ در‌ اختیار‌ موتور‌ سیستم‌ یعنی‌‌CMM قرار‌ می‌گیرد‌ تا‌ محاسبات‌ نهایی‌ برای‌ انجام‌ تبدیلات‌ صورت‌ گیرد.‌ با‌ اینکه‌ نمی‌توان‌ نقش‌PCS ،‌‌CMM و‌ اهداف‌ پرداخت‌ را‌ نادیده‌ گرفت‌ اما‌ حقیقت‌ آن‌ است‌ که‌ سیستم‌های‌ مدیریت‌ رنگ‌ به‌ جز‌ اطلاعات‌ که‌ در‌ پروفایل‌ یک‌ دستگاه‌ ثبت‌ شده‌ است،‌ چیزی‌ در‌ مورد‌ دستگاه‌هایی‌ که‌ بر‌ کارشان‌ کنترل‌ دارند،‌ نمی‌دانند.‌ همه‌ هوش‌ موجود‌ در‌ سیستم‌های‌ مدیریت‌ رنگ‌ در‌ پروفایل‌ دستگاه‌ها‌ تعبیه‌ شده‌ است.‌ نکته‌ دیگر‌ اینکه‌ در‌ طبقه‌بندی‌ پروفایل‌ها‌ به‌ واژه‌هایی‌ همچون‌ پروفایل‌ ورودی،‌ نمایش،‌ خروجی،‌ پروفایل‌های‌ مبدا‌ و‌ مقصد‌ برمی‌خوریم‌ که‌ خود‌ داستانی‌ دیگر‌ است!!!‌ اما‌ در‌ یک‌ کالبدشکافی‌ بسیار‌ ساده‌ می‌توان‌ پروفایل‌ها‌ را‌ به‌ منزله‌ نقشه‌ سرزمین‌ چاپ‌ در‌ نظر‌ گرفت‌ که‌ دستگاه‌های‌ چاپ‌ با‌ استفاده‌ از‌ آن‌ به‌ رنگ‌ مورد‌ نظر‌ (هدف)‌ می‌رسند.

وارد‌ شدن‌ به‌ جزئیات‌ بیشتر‌ در‌ این‌ زمینه‌ در‌ حد‌ و‌ حوصله‌ این‌ مقال‌ نبوده‌ و‌ مطالب‌ مطرح‌ شده،‌ به‌ صورت‌ بسیار‌ سطحی‌ بیان‌ شد،‌ چرا‌ که‌ تسلط‌ به‌ مواردی‌ این‌ چنین‌ نیازمند‌ حضور‌ در‌ دوره‌های‌ مختلف‌ و‌ تجربه‌های‌ عملی‌ است.‌ مورد‌ دیگر‌ این‌که‌ در‌ این‌ مطلب‌ بسیار‌ کوتاه‌ از‌ فتوشاپ‌ به‌ عنوان‌ نرم‌افزار‌ مدیریت‌ رنگ‌ یاد‌ شد،‌ این‌ امر‌ دو‌ علت‌ دارد:‌ اول‌ آنکه‌‌profile در‌ فتوشاپ‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از‌ آیتم‌های‌ اساسی‌ و‌ عنصر‌ کاربردی‌ در‌ تنظیمات‌ مربوطه‌ مطرح‌ شده‌ است‌ (برای‌ اثبات‌ این‌ مدعا‌ بهتر‌ است‌ کادر color ‌setting،‌ دستورات‌ یا‌ فرامین‌‌assign ‌profile یا‌‌convert ‌to ‌profile و‌ …‌ را‌ مشاهده‌ نمایید)‌ و‌ دوم‌ آشنایی‌ و‌ تسلط‌ بیشتر‌ دوستان‌ با‌ این‌ نرم‌افزار‌ نسبت‌ به‌ سایر‌ نرم‌افزارهاست،‌ اگر‌ چه‌ همانطور‌ که‌ مستحضر‌ هستید‌ در‌ این‌ زمره‌ نرم‌افزارهای‌color ‌draw ،‌freehand ،‌illustrator ،‌‌indesign و‌ هر‌ برنامه‌‌ کاربردی‌ که‌ با‌ رنگ‌ سروکار‌ دارد‌ به‌ عنوان‌ نرم‌افزار‌ مدیریت‌ رنگ‌ نشناخته‌ شده‌اند.‌ اما‌ سوال‌ اینجاست:‌ با‌ وجود‌ اینکه‌ پروفایل‌ در‌ نرم‌افزارهای‌ مدیریت‌ رنگ‌ و‌ ارتباط‌ آن‌ با‌ امور‌ گرافیکی‌ در‌ نهایت‌ به‌ طور‌ مشخص‌ در‌ چاپ،‌ نقشی‌ انکارناپذیر‌ دارد‌ و‌ مراکز‌ تحقیقاتی‌ خارج‌ از‌ کشور‌ با‌ صرف‌ هزینه‌های‌ هنگفت‌ در‌ این‌ زمینه‌ (آموزشی‌ و‌ کاربردی)‌ درصدد‌ محکم‌ کردن‌ بدنه‌ صنعت‌ چاپ‌ هستند،‌ سهم‌ ایران‌ در‌ این‌ زمینه‌ تا‌ کنون‌ چه‌ مقدار‌ بوده‌ است؟‌

علامت‌ سوال‌ بزرگ‌تر‌ اینکه:‌ هدف‌ کمپانی‌‌Adobe برای‌ گنجاندن‌ چنین‌ مقوله‌ای‌‌(profile) در‌ نرم‌افزار‌ فتوشاپ‌ که‌ بسیاری‌ حتی‌ در‌ کشور‌ خودمان‌ آن‌ را‌ نقطه‌ شروعی‌ برای‌ ورود‌ به‌ دنیای‌ گرافیک‌ و‌ چاپ‌ می‌دانند،‌ چیست؟‌ آیا‌ این‌ چیزی‌ جز‌ اهمیت‌ آن‌ است؟‌ تا‌ جایی‌ که‌ به‌ خاطر‌ دارم‌ در‌ این‌ زمینه‌ دوستان‌ ما‌ در‌ ماهنامه‌ به‌ سهم‌ خود‌ طی‌ درج‌ مقالاتی‌ از‌ اساتید‌ فن‌ (جناب‌ آقای‌ مهندس‌ خدایار‌ صادقی)-‌ (۳)‌ گام‌هایی‌ در‌ این‌ زمینه‌ برداشته‌اند.‌ لیکن‌ مسلما‌ آشنایی‌ جامعه‌ گرافیک‌ و‌ چاپ‌ با‌ موردی‌ از‌ این‌ دست‌ بسیار‌ ضروری‌ بوده‌ و‌ اینکه‌ تا‌ زمان‌ کاربردی‌ شدن‌ و‌ تحقیقات‌ وسیع‌تر‌ در‌ این‌ زمینه‌ حداقل‌ از‌ لحاظ‌ تئوری‌ به‌ توشه‌ای‌ غنی‌تر‌ از‌ آنچه‌ که‌ اکنون‌ هست،‌ برسیم‌ که‌ این‌ خود‌ نیازمند‌ برنامه‌ریزی،‌ همکاری‌ و‌ مساعدت‌ صاحب‌نظران‌ و‌ اساتید‌ با‌ تجربه‌ تا‌ حصول‌ نتیجه‌ می‌باشد.

کلام‌ آخر‌ این‌که‌ رشد‌ صنعت‌ چاپ‌ کشور‌ فقط‌ با‌ جایگزینی‌ ماشین‌آلات‌ کهنه‌ با‌ دستگاه‌ها‌ و‌ تجهیزات‌ جدید‌ و‌ تخصصی‌ و‌ سرمایه‌گذاری‌ در‌ این‌ زمینه‌ محقق‌ نخواهد‌ شد.‌ به‌ طور‌ حتم‌ جهت‌ تحقق‌ اهداف‌ مورد‌ نظر‌ در‌ داخل‌ کشور‌ و‌ گشودن‌ پنجره‌ای‌ به‌ خارج‌ از‌ این‌ مرز‌ و‌ بوم‌ به‌ کارگیری‌‌ روش‌هایی‌ مبتنی‌ بر‌ دانش‌ روز،‌ جدی‌ گرفتن‌ آموزش‌ و‌ دانش‌ فنی‌ و‌ …‌ مکمل‌ این‌ سرمایه‌گذاری‌ها‌ است.‌ به‌ این‌ امید‌ که‌ صنعت‌ چاپ‌ کشور‌ به‌ جایگاهی‌ که‌ شایسته‌ و‌ بایسته‌ آن‌ است‌ برسد.

توضیحات:

۱-‌ گاموت:‌ دامنه‌ رنگی‌ که‌ یک‌ دستگاه‌ می‌تواند‌ بازنمایی‌ یا‌ تولید‌ کند،‌‌gamut نامیده‌ می‌شود.

۲-‌ بحث‌ خام‌ و‌ نامفهوم‌ بودن‌ این‌ اعداد‌ خود‌ کتابی‌ دیگر‌ است!!!‌ که‌ باید‌ آن‌ را‌ در‌ ارتباط‌ با‌ خاستگاه‌ آنالوگ‌ و‌ تکامل‌ دیجیتال‌ و‌ بسیاری‌ از‌ موارد‌ دیگر‌ مورد‌ بررسی‌ قرار‌ داد.

۳-‌ رنگ‌ از‌ تئوری‌ تا‌ عمل-‌ نوشته‌ آقای‌ مهندس‌ خدایار‌ صادقی،‌ کتاب‌ سال‌ بسته‌بندی‌ ۱۳۸۴،‌ ویژه‌نامه‌ صنعت‌ چاپ،‌ شماره‌ ۲۸۳،‌ صفحات‌ ۱۳۸‌ الی‌ ۱۴۴

منابع:‌

۱-‌ مدیریت‌ رنگ‌ در‌ گرافیک‌ کامپیوتری‌ مولفان:‌ بروس‌ فریزر،کریس‌ مورفی،‌ فردبانتینگ،‌ مترجم:‌ سیدطاهر‌ شریعت‌پناهی،‌ انتشارات‌ غزال.

۲-‌ مرجع‌ کامل‌ چاپ‌ دیجیتال،‌ مترجم:‌پیمان‌ سمرقندی،‌ انتشارات‌ دیباگران‌ تهران.

۳-‌ سایت‌ اینترنتی‌www.color.org سایت‌های‌ اینترنتی‌ مربوط‌ برای‌ مطالعه‌ بیشتر:

شبیه سازی رنگ پنتون قبل از چاپ

خوب می دانید که یک کار چهار رنگ در چاپ از رنگهای CMYK ساخته می شود به عبارت دیگر از سه رنگ CMY اما چون مشکی ایجاد شده در CMY مشکی جان دار یا پرقدرت یا به عبارت روشن تر پر رنگ و گیرا نیست

نوشته: بهرام عفراوی
خوب می دانید که یک کار چهار رنگ در چاپ از رنگهای CMYK ساخته می شود به عبارت دیگر از سه رنگ CMY اما چون مشکی ایجاد شده در CMY مشکی جان دار یا پرقدرت یا به عبارت روشن تر پر رنگ و گیرا نیست ، رنگ مشکی نیز به مجموعه اضافه شده است . همانطور که باز می دانید نور مرئی بخشی از امواج الکترومغناطیس است که چشم ما قادر به درک و تشخیص آن است و رنگ ، طیف هایی از همین نور مرئی هستند . انسان قادر به تشخیص رنگهای مختلفی است که به آن فضای رنگی قابل تشخیص به وسیله چشم انسان یا گاموت رنگ (Gamut) می گویند.
رنگهای قابل تشخیص به وسیله انسان آن چیزهایی را شامل می شود که در طبیعت می بینید ، همچون درخت ، ابر ، آسمان ، سنگ ، آب و … به این نکته دقت کنید که بسیاری از رنگهای موجود در طبیعت که ما می بینیم قابل شبیه سازی توسط انسان نیستند . به عبارت دیگر با هیچ یک از روش های ساخت رنگ نمی توان مثلاً به رنگ خاصی از سنگ یا گلی به خصوص دست یافت.
این روش ها شامل نقاشی، طراحی بر روی کامپیوتر و .. است . بنابراین بخشی از رنگهای موجود در طبیعت را نمی توان بازسازی کرد ، حداقل تا حال حاضر این کار میسر نشده است.
اما در مورد رنگهای دیگر موجود در طبیعت:
به این نکته دقت کنید که فضای رنگی نسبتاً بزرگی را می توان بر روی صفحه های نمایشگر با سیستم RGB شبیه سازی نمود که در تصویر Gamut رنگ ، محدوده آن را مشاهده می کنید . این فضای رنگی برای چشم انسان و رنگهای طبیعت بزرگتر از فضای رنگی RGB است. در چاپ به شکل CMYK فضای رنگی قابل شبیه سازی بسیار کوچک می شود؟ (چرا؟) و ما هنگام چاپ گستره بزرگی از رنگهای طبیعت را از دست می دهیم. برای بالا بردن فضای رنگی قابل شبیه سازی در چاپ به استفاده از رنگهای Pantone پناه می آوریم .( فضای رنگی قابل شبیه سازی با رنگهای Pantone را در شکل ملاحظه می کنید.)
رنگهای Pantone گستره ای از رنگهای ساخته شده ای هستند که جدای از رنگهای CMYK استفاده می شوند . در طیف رنگهای پنتون طلایی ، نقره ای ، فسفری و … وجود دارد. بسیاری از رنگهای پنتون را نیز نمی توان با چهار رنگ CMYK به دست آورد و تنها در برخی موارد رنگی نزدیک به پنتون را می شود با CMYK ایجاد نمود.
اکنون به این نکته توجه نمایید . می دانید که رنگ سبز بسته به میزان تیرگی یا روشنی اش را می توان با ترکیبات مختلف دو رنگ سایان C و زرد Y با درصدهای مختلف ساخت . رنگ ایجاد شده را نیز می توانید بر روی مانیتور مشاهده کنید (البته با کمی اختلاف نسبت به رنگ چاپ شده).
یعنی کافی است در نرم افزار مورد استفاده خود منوی رنگ را ظاهر کرده و درصد مورد نظر را وارد نمایید. به همین ترتیب رنگهای دیگری را که با ترکیبات مختلف CMYK می شود ایجاد کرد ، می توانید قبل از چاپ بر روی مانیتور ملاحظه کرده و از حال و هوای آن آگاه شوید .
اکنون در نظر بگیرید که در یک کار چاپی می خواهیم از رنگهای پنتون استفاده کنیم . (معمولاً از رنگهای پنتون به شکل تنپلات استفاده می شود)
اما تا به حال به این نکته فکر کرده اید که از رنگهای پنتون به شکل ترکیبی استفاده کنید ؟ در این صورت تشخیص رنگ ترکیب شده از دو رنگ پنتون چگونه است . به قسمت قبل بر می گردیم ، گفتیم که با تغییر درصدهای CMYK می توانید رنگ ساخته شده را ببینید . اما در مورد پنتون چگونه می شود قبل از چاپ از رنگ ترکیبی ایجاد شده مطلع شد؟
نکته ای که کشف آن می تواند کاربردهای فراوانی داشته باشد:
یک راه حل ، استفاده از امکان Duetone و … تا ترکیب چهار رنگ Quidtone در Photoshop است .
برای این منظور به نرم افزار Photoshop می رویم و یک صفحه جدید ایجاد می نماییم ، اکنون رنگ صفحه را با استفاده از ابزار Fill tool مشکی می کنیم سپس به منوی Image رفته و Duetone را انتخاب می نماییم و به دنبال انتخاب منوی رنگ Pantone برای مثال رنگ Pantone 117 C را گزینش می نماییم. اکنون از منوی Duetone نوع Tritone را انتخاب کرده و سپس رنگ Pantone را گزینش می نماییم . در این حالت ترکیب دو رنگ پنتون را بر روی صفحه مانیتور مشاهده خواهید نمود . به همین ترتیب می توانید رنگ سوم را مثلاً Pantone 012C انتخاب نمایید.
در این حالت می توانید ترکیب سه رنگ پنتون را روی صفحه مانیتور تا حدودی شبیه سازی نمایید و قبل از آنکه کار خود را به چاپ بسپارید از ترکیب ایجاد شده از دو یا سه یا چهار رنگ پنتون اطلاع پیدا کنید.http://www.cafedexign.com/showthread.php?t=2635

در اینجا هدف ما اینه که پی ببریم اصولا وقتی صحبت از چاپ رنگی می شه با استفاده از چاپ با چه روشهایی می شه رنگها رو بازآفرینی و چاپ کرد
در کل ما از دیدگاه چاپی ۳ گروه کلی «رنگ» که بر اساس نوع باز آفرینی و ساخت طبقه بندی می شن داریم :
۱٫ رنگهای تقلبی یا fake
۲ . رنگهای موضعی یا Spot
۳ . رنگهای پردازش شده یا Process

۱٫ رنگهای تقلبی یا fake: شاید این نام برای این دسته از رنگها کمی انتزاعی باشه اما این نوع رنگها به رنگ هایی گفته می شه که از چاپ یک لایه رنگ بر روی سطح چاپ شوند ه ای مثل کاغذ که خودش دارای رنگ هست به وجود می یاد . برای مثال وقتی شما یک لایه رنگ آبی رو بر روی کاغذی که خودش رنگ زرد داشته باشه چاپ کنی از ترکیب این دولایه رنگ یک رنگ ساختگی به وجود می یاد و رنگی که شما می بینید رنگ سبز خواهد بود. در اینجا کاغذ مورد استفاده شما هر رنگی می تونه داشته باشه و رنگی هم که چاپ می کنید باز هر رنگی می تونه باشه منتها لزوما این رنگ با زدن یک لایه مرکب و نه بیشتر به وجود می یاد.

۲٫ رنگهای موضعی یا spot : هر رنگی که از مخلوط کردن دو یا چند نوع مرکب دیگه بدست بیاد یک رنگ موضعی هست. در اینجا صحبت از مخلوط کردن چند نوع رنگ هست طوریکه یک نوع مرکب با رنگ خاص تولید بشه. در کل رنگهای موضعی به ۲ روش بدست می یاند:
الف : با مخلوط کردن چند رنگ دیگه به صورت دستی و آزمون و خطایی
ب : با استفاده از یک سیستم مشخص ترکیب رنگ برای مثال روش ترکیب رنگ پنتن که یک نام تجاری هست و اشاره به سیستمی داره که در اون رنگها کد گذاری می شن و بعد به صورت نمونه رنگ در کاتالوگ های مخصوص چاپ می شن . در واقع اونجا شما رنگهایی رو می بینید که مثلا شرکت پنتون می سازه و با دفتر چه ای که داره شما رو برای استفاده از اونها چه بصورت یک رنگ خاص یا چه بصورت ترکیبی از رنگهای خاص تولید شده راهنمایی می کنه.

۳ . رنگهای پروسس یا پردازش شده رنگهایی هستند که ما اونها رو با ترکیب مشخصی از ۲/۳ یا ۴ رنگ چاپی یعنی سایان، ماژنتا ، زرد و سیاه به عنوان رنگ مکمل بدست می یاریم .

رنگ پروسس که وضعش مشخصه اما رنگهای اسپات و تقلبی ( ۲ و ۱ ) کجاها استفاده می شن و برای استفاده از اونا طراح باید کار خاصی بکنه یا اینکه باید طرحش رو بزنه و بعدش به چاپخونه بگه تا از این رنگها استفاده کنه ؟

اصولا نوع طراحی ما نشون دهنده این هست که ما از چه روشی باید برای بازسازی و طراحی رنگ استفاده کنیم. در واقع نوع رنگهای بکار رفته و ارتباط رنگها از لحاظ خصوصیات و نوع ترکیب اونها نشون دهنده روش ساخت رنگ هست و این روش ها بر پایه تنوع ترکیب رنگها در طرح ما هست که به وجود اومدن.
۱٫ در مورد رنگهای تقلبی عموما ما با یک طرح ساده از لحاظ رنگ طرفیم. در واقع اینجا ما واقعا قصد نداریم رنگی رو با دقت بالا بسازیم بلکه می خوایم از امکانات موجود برای رنگی به نظر رسیدن طرح یا نهایتا به کار بردن نوعی خلاقیت استفاده کنیم. البته از لحاظ تاریخی این روش مدتها به عنوان تنها روش خلق رنگها توسط چاپ کاربرد داشته و محدودیتهایی که تا زمان قابل چاپ نبودن رنگها به صورت سایه روشن یا تن های رنگ و یا ترکیب اونها به این صورت وجود داشت مانع از این می شد که طراح از ابتدا چنین طرحی های پیچیده ای رو تولید کنه و با همین روش کلاه اش رو هوا می انداخت!!

۲٫ اما در مورد رنگهای موضعی باید بگیم که در این حالت طرح ما از لحاظ به کار بردن رنگ می تونه چند رنگ باشه اما باز هم این چند رنگ بودن نشون دهنده پیچیده بودن اون نیست . رنگها در این حالت یا یکدست و flat یعنی بدون سایه روشن هستند یا اگر هم سایه روشنی با اونها ایجاد شده در یک محدوده خاص و معین هست . پس مرز بندی ساختار رنگ در این حال مهمه طوری که به ما امکان می ده رنگ یک محدوده خاصی از طرح رو تفکیک کنیم و بصورت یک لوح چاپ مستقل ( زینک یا پلیت و … ) در بیارم و بعد با رنگی که بصورت دستی یا با استفاده از مرکب های از پیش آمده شده به اون رنگ خاص تولیده شده چاپ کنیم . اما از لحاظ ساختاری این روش به نوعی نسبت به حالت تقلبی دارای جنبه حرفی تری هست و در واقع با توجه به قابلیت ایجاد سایه روشن می تونه تا حدودی ما رو به ایجاد یک طرح زیبا تر با استفاده از رنگ و جلو های بصری دیگه ترغیب کنه . اما باز هم می گم که این روش هم بر اساس اونچه که گفتیم از لحاظ تاریخی بعد از روش تقلبی می یاد و بعد از ایجاد روش پروسس هست که محدودیتها بر داشته می شه .

۳٫ اما روش پروسس روشی هست که ما در اون محدودیت خاصی از لحاظ ساختار رنگ نداریم . منتها ما باید ابتدا ساختار این روش رو کاملا درک کنیم . این روش دو مبنای اساسی داره :
الف : تفکیک رنگ
ب : ترامه کردن
تفکیک رنگ : وقتی ما می فهمیم که با استفاده از تئوری رنگ ها قادریم با ترکیب ۴ رنگ اصلی چاپی رنگها رو بسازیم پس ابتدا باید روشی باشه که بتونیم رنگ های موجود در تصویر رو به این ۴ رنگ تفکیک کنیم . بنابراین تفکیک رنگ اولین مرحله هست .
ترامه کردن: خوب حالا به اینجا می رسیم که چه طوری سایه روشنها رو بدست بیاریم و چه طور کاری کنیم که بشه سایه روشن ها رو با استفاده از چاپ دوباره سازی کرد.
بنابراین مشکلات ایجاد رنگها تا حده بسیار زیادی در روش پروسس حل می شه . اما باید بدونیم هنوز یک سری مسائل هست.
اول اینکه با روش پروسس نمی شه هنوز همه رنگها رو ایجاد کرد . بنابراین اینجا یک نقطه پیوندی باید ایجاد بشه و اون نقطه پیوند روش پروسس با روش موضعی هست. در واقع روش موضعی کمک می کنه که ما رنگهای اضافی رو که با روش پروسس نمی شه ایجاد کرد بدست بیاریم . منتهی اینجا هم یک سری مسائل هست. چون ما می دونیم که روش موضعی روشی نیست که بشه در اون سایه روشنهای بدون مرز رو به وجود آورد . بنابراین روش موضعی در یک طرحی که با روش پروسس تفکیک شده زمانی می تونه به راحتی به کار بره که ما نواحی خاصی از طرح رو که قراره رنگ اضافی ایجاد بشه از فرآیند تفکیک پروسس جدا کنیم و اون نواحی رو برای چاپ با مرکب اضافی جدا کنیم . بنابراین رنگ اضافی برای نقاطی از طرح یا تصویر که جدا از سیستم ۴ رنگ تفکیک بشن به راحتی قابل تعریف و استفاده هستند.
اونچه که منطقی به نظر می رسه روش پروسس روشی برای تفکیک رنگها به ۴ رنگ اصلی هست و اگر قرار ه یک رنگ اضافی وارد این سیستم بشه اولا باید بشه اونرو به صورتی که در تصویر هست جدا کرد و ثانیا باید تونست اونرو در نظم ترامه کردن و بعد چاپ در میان ۴ رنگ اصلی قرار داد. البته این کار ممکنه منتها با استفاده از سیستم های دیجیتالی و البته با سیستم های جدید ترامه کردن که در جای خودشون قابل بحث هستند

گ پنتون در چاپ CMYK افست چهار رنگ چگونه امکان پذیر است ؟

خوب می دانید که یک کار چهار رنگ در چاپ از رنگهای CMYK ساخته می شود به عبارت دیگر از سه رنگ CMY اما چون مشکی ایجاد شده در CMY مشکی جان دار یا پرقدرت یا به عبارت روشن تر پر رنگ و گیرا نیست ، رنگ مشکی نیز به مجموعه اضافه شده است . همانطور که باز می دانید نور مرئی بخشی از امواج الکترومغناطیس است که چشم ما قادر به درک و تشخیص آن است و رنگ ، طیف هایی از همین نور مرئی هستند . انسان قادر به تشخیص رنگهای مختلفی است که به آن فضای رنگی قابل تشخیص به وسیله چشم انسان یا گاموت رنگ (Gamut) می گویند.

رنگهای قابل تشخیص به وسیله انسان آن چیزهایی را شامل می شود که در طبیعت می بینید ، همچون درخت ، ابر ، آسمان ، سنگ ، آب و … به این نکته دقت کنید که بسیاری از رنگهای موجود در طبیعت که ما می بینیم قابل شبیه سازی توسط انسان نیستند . به عبارت دیگر با هیچ یک از روش های ساخت رنگ نمی توان مثلاً به رنگ خاصی از سنگ یا گلی به خصوص دست یافت.
این روش ها شامل نقاشی، طراحی بر روی کامپیوتر و .. است . بنابراین بخشی از رنگهای موجود در طبیعت را نمی توان بازسازی کرد ، حداقل تا حال حاضر این کار میسر نشده است.
اما در مورد رنگهای دیگر موجود در طبیعت:
به این نکته دقت کنید که فضای رنگی نسبتاً بزرگی را می توان بر روی صفحه های نمایشگر با سیستم RGB شبیه سازی نمود که در تصویر Gamut رنگ ، محدوده آن را مشاهده می کنید . این فضای رنگی برای چشم انسان و رنگهای طبیعت بزرگتر از فضای رنگی RGB است. در چاپ به شکل CMYK فضای رنگی قابل شبیه سازی بسیار کوچک می شود؟ (چرا؟) و ما هنگام چاپ گستره بزرگی از رنگهای طبیعت را از دست می دهیم. برای بالا بردن فضای رنگی قابل شبیه سازی در چاپ به استفاده از رنگهای Pantone پناه می آوریم .( فضای رنگی قابل شبیه سازی با رنگهای Pantone را در شکل ملاحظه می کنید.)

رنگهای Pantone گستره ای از رنگهای ساخته شده ای هستند که جدای از رنگهای CMYK استفاده می شوند . در طیف رنگهای پنتون طلایی ، نقره ای ، فسفری و … وجود دارد. بسیاری از رنگهای پنتون را نیز نمی توان با چهار رنگ CMYK به دست آورد و تنها در برخی موارد رنگی نزدیک به پنتون را می شود با CMYK ایجاد نمود.
اکنون به این نکته توجه نمایید . می دانید که رنگ سبز بسته به میزان تیرگی یا روشنی اش را می توان با ترکیبات مختلف دو رنگ سایان C و زرد Y با درصدهای مختلف ساخت . رنگ ایجاد شده را نیز می توانید بر روی مانیتور مشاهده کنید (البته با کمی اختلاف نسبت به رنگ چاپ شده).
یعنی کافی است در نرم افزار مورد استفاده خود منوی رنگ را ظاهر کرده و درصد مورد نظر را وارد نمایید. به همین ترتیب رنگهای دیگری را که با ترکیبات مختلف CMYK می شود ایجاد کرد ، می توانید قبل از چاپ بر روی مانیتور ملاحظه کرده و از حال و هوای آن آگاه شوید .
اکنون در نظر بگیرید که در یک کار چاپی می خواهیم از رنگهای پنتون استفاده کنیم . (معمولاً از رنگهای پنتون به شکل تنپلات استفاده می شود)

اما تا به حال به این نکته فکر کرده اید که از رنگهای پنتون به شکل ترکیبی استفاده کنید ؟ در این صورت تشخیص رنگ ترکیب شده از دو رنگ پنتون چگونه است . به قسمت قبل بر می گردیم ، گفتیم که با تغییر درصدهای CMYK می توانید رنگ ساخته شده را ببینید . اما در مورد پنتون چگونه می شود قبل از چاپ از رنگ ترکیبی ایجاد شده مطلع شد؟

نکته ای که کشف آن می تواند کاربردهای فراوانی داشته باشد:
یک راه حل ، استفاده از امکان Duetone و … تا ترکیب چهار رنگ Quidtone در Photoshop است .
برای این منظور به نرم افزار Photoshop می رویم و یک صفحه جدید ایجاد می نماییم ، اکنون رنگ صفحه را با استفاده از ابزار Fill tool مشکی می کنیم سپس به منوی Image رفته و Duetone را انتخاب می نماییم و به دنبال انتخاب منوی رنگ Pantone برای مثال رنگ Pantone 117 C را گزینش می نماییم. اکنون از منوی Duetone نوع Tritone را انتخاب کرده و سپس رنگ Pantone را گزینش می نماییم . در این حالت ترکیب دو رنگ پنتون را بر روی صفحه مانیتور مشاهده خواهید نمود . به همین ترتیب می توانید رنگ سوم را مثلاً Pantone 012C انتخاب نمایید.
در این حالت می توانید ترکیب سه رنگ پنتون را روی صفحه مانیتور تا حدودی شبیه سازی نمایید و قبل از آنکه کار خود را به چاپ بسپارید از ترکیب ایجاد شده از دو یا سه یا چهار رنگ پنتون اطلاع پیدا کنید.

گرافیک و صنعت چاپ

امروزه، باید گرافیک و بویژه گرافیک رایانه‌ای را عضو جداناشدنی صنعت مدرن چاپ و نشر رقومی (دیجیتال) دانست. مثلاً، برای چاپ یک کتاب، از مرحله حروف‌چینی و حتی ویرایش گرفته تا زمان لیتوگرافی، چاپ، و صحّافی به نوعی با گرافیک رقومی سر و کار داریم.

کاربردهای مشترک گرافیک سه بعدی : گرافیک سه بعدی در برنامه های کامپیوتری جدید کاربرد بسیاری دارد. استفاده که برنامه ها از گرافیک سه بعدی میکنند از بازیهای اینتراکتیو سه بعدی تا شبیه سازی و پزشکی و مصارف شغلی متفاوت است. محصولات پر کیفیت سه بعدی راه خودشان را به سمت فیلمها و صنعت و آموزش به خوبی پیدا کرده اند.

Real-time 3D : همانگونه که قبلا تعریف شد گرافیک های سه بعدی بلادرنگ متحرک هستند و با کاربر فعل و انفعال دارند. یکی از اولین استفاده ها از گرافیک بلادرنگ سه بعدی شبیه سازی پرواز در امور نظامی بود.

هر چند امروزه شبیه سازهای پرواز به سرگرمی مشهوری برای مشتاقان خانگی تبدیل شده اند. تصویر ۱۵-۱ یک اسکرین شات از یک شبیه ساز پرواز معروف را نشان میدهد که از OpenGL برای رندر سه بعدی استفاده کرده است.

برنامه ها برای گرافیک سه بعدی بر روی کامپیوترها تقریبا بیشمار هستند. شاید عمومی ترین استفاده از گرافیک کامپیوتری سه بعدی بازیهای رایانه ای باشند. امروزه به سختی میتوان کامپیوتری را یافت که نیاز به یک کارت گرافیک سه بعدی نداشته باشد. سه بعدی همیشه برای تجسمات علمی و برنامه های مهندسی معروف بوده است. رابط های گرافیکی نرم افزاری هم از سخت افزار سه بعدی استفاده فراوان میبرند. برای مثال ورژن کنونی سیستم عامل مکینتاش یعنی Mac OS X برای رندر کردن تمام پنجره‌ها و کنترل‌ها و جلوه های تصویری از OpenGL استفاده میکند. تصاویر ۱۶-۱ ال ۲۰-۱ تعدادی از برنامه‌های بیشماری را نشان میدهد که برای رندر تصاویرشان و تولید تصاویر سه بعدی اینتراکتیو از OpenGL استفاده می‌کنند.

گرافیک سه بعدی غیر همزمان Non-Real-Time : برای برنامه‌هایی که از گرافیک سه بعدی بلادرنگ استفاده میکنند قانونی وجود دارد. با دادن فرصت بیشتری برای پردازش تصاویر شما می‌توانید گرافیک‌های سه بعدی با کیفیت بالاتری ایجاد نمایید. به طور مثال بعضی از نرم افزارهای مدل سازی از گرافیک سه‌بعدی بلادرنگ برای تقابل با هنرمند برای خلق محتوای مورد نظرش استفاده می‌کنند. سپس تصاویر به برنامه دیگری فرستاده می‌شوند (ray tracer) که تصاویر را رندر می‌کنند. رندر کردن یک فریم تنها برای انیمیشنی مانند داستان اسباب بازی به ساعتها زمان بر روی یک کامپیوتر سریع نیاز دارد. این پروسه رندر و ذخیره سازی صدها فریم یک انیمیشن را می‌سازد که بطور رشته متوالی قابل پخش مجدد می‌باشد. اگرچه پخش تصاویر انیمیشن ممکن است یک عمل بلادرنگ به نظر برسد اما اینطور نیست. چون آن اینتراکتیو نیست در نتیجه آن بلادرنگ نیست بلکه بیشتر یک سری تصاویر از پیش رندر شده می‌باشد

آشنایی با عملیات یک کار چاپی

چاپ ٬ یک هنر ٬ یک مهارت ٬ یک صنعت و بنظر من یک عشق پایان ناپذیر است.

زمانی که تلاش شما در خلق یک اثر زیبا به ثمر می نشیند ٬ شاید پی به عظمت خدایی ببریم که جهانی با اینهمه طرح و رنگ و تنوع را با دقت و تخصص در این حجم بزرگ ساخته که ما انسانها هر از چندگاهی تلاش میکنیم تا گوشه ای از این خلقت عظیم را خودمان بسازیم. و عجبا که چقدر احساس حقارت به انسان دست میدهد که پس از عمری تلاش تازه اندرخم یک کوچه باشد.

چاپ همواره بدنبال یافتن راههای جدید (و نه لزوما آسانتر) برای تولید تصاویر سفارشی تر (مطابق خواسته طراحان) است. چاپ به مثابه زنجیری است که از اتصال حلقه های متعدد تشکیل میشود. هریک از این حلقه ها برگرفته از گوشه ای از پیشرفتها در صنایع و علوم گوناگون است.

علومی مثل شیمی ٬ فیزیک ٬ پلیمر و ریاضیات

هنرهایی مثل نقاشی ٬ عکاسی ٬ گرافیک

صنایع گوناگون مکانیک ٬ الکترونیک ٬ اپتیک ٬ کاغذسازی و پتروشیمی

بدیهی است که با پیشرفت هریک از علوم و فنون بالا که بنوعی درگیر با صنعت چاپ هستند ٬ مجموعه صنعت چاپ هرروزه شاهد تغییرات ریز و درشتی در محدوده فعالیتهای خود باشد.

فرایندهای دخیل در چاپ را به ۳ دسته تقسیم میکنیم:

۱- عملیات پیش از چاپ

۲- چاپ

۳- عملیات تکمیلی (پس از چاپ)

رنگ شناسی :

رنگ وسیله خوبی برای بیان حالات و جزئیات طرح میباشد . رنگ شناسی هم در مرحله طراحی و هم در مرحله چاپ از تخصص های مهم میباشد .

شما چه در مقام یک طراح ٬ چه با عنوان ناظر چاپ و چه بعنوان یک چاپچی در این صنعت مشغول بکار باشید ٬ تقریبا محال است که بتوانید بدون آشنایی با تجزیه و ترکیب رنگها و همنشینی آنها موفق باشید.

رنگ شناسی هم در مباحث آموزشی رشته نقاشی و گرافیک و هم در مباحث آموزشی نرم افزارهای گرافیکی آموزش داده میشوند ولی برای کسب مهارت در این زمینه احتیاج به تمرین و کارآموزی زیر نظر یک گرافیست ماهر را دارید.

لیتوگرافی :

به مجموعه مراحلی که ٬ طرح شما قبل از آماده شدن برای چاپ ٬ طی میکند را لیتوگرافی (دراصل فتولیتوگرافی) میگویند.

یک طراح یا ناظر چاپ و مخصوصا چاپچی ٬ بسته به سابقه و مهارتش ٬ به درصدی از این مراحل اشراف دارد .این تخصص اورا در شناسایی راههای مختلف برای بهترین انتخاب کمک خواهد کرد . همچنین به رفع اشکالات کار چاپی اش که مربوط به این مرحله باشد کمک خواهد نمود .

کاغذشناسی (بسترشناسی):

شاید به جرات بتوان گفت که اکثریت کارهای چاپی یا بر روی انواع کاغذ ٬ و یا بر روی انواع لایه های پلیمری به چاپ میرسد.

بحث چاپ کاغذ بیشتر مربوط “افست تر (خیس)” بوده و بحث چاپ نایلون و لفافه مربوط به چاپ افست خشک (نایلوپرینت – چاپ فلکسو) میباشند.

به هرحال چاپ شما بر روی هر بستری که انجام شود ٬ لازم است شما از خواص فیزیکی و شیمیایی ٬ رفتارها و مرکب مصرفی آگاهی نسبی داشته باشید.

چاپ :

در این مرحله ذهنیات یک طراح بر روی بستر مورد نظر منتقل شده و در بعضی موارد ٬ آخرین مرحله از زنجیره عملیات چاپ بشمار میرود.

یک طراح به اندازه آشنایی اش از دستگاه و فرآیند چاپ ٬ می تواند کارهایش را سفارشی تر ٬ مقرون بصرفه تر و یا سریعتر به چاپ برساند.

یک ناظر چاپ اصولا اگر در این مرحله ضعف داشته باشد ٬ شاید اصلا نتواند سفارش بگیرد. چون مشتری برای همین او را استخدام کرده تا کارهایش را بدون عیب و نقص و یا هزینه های اضافی به چاپ برساند.

یک کارگر چاپچی هم که اگر از دستگاهی که با آن کار میکند چیزی نداند ٬ وضع و حالش معلوم است.

عملیات پس از چاپ :

عملیات برای تولید بسیاری از محصولات چاپی ٬ در مرحله چاپ تمام نمی شوند.

به فرایندها و تخصصهای متعدد دیگری پس از چاپ احتیاج است ٬ تا مثلا یک جعبه محصول و یا یک ساک دستی تبلیغاتی آماده برای استفاده شوند.

مراحلی مانند روکش (انواع ورنی و سلفون) ٬ تیغ زنی ٬ برجسته کاری و طلاکوب ٬ قالب سازی ٬ ترموگرافی ٬ جعبه چسبانی ٬ فنرکشی ٬ صحافی و… همگی بعد از مرحله چاپ انجام میشوند.

بسته به شغل شما ٬ ممکن است با یکی یا چند تا از این صنوف ارتباط پیدا کنید.

نکته جالب هم در این صنف و هم در سایر مشاغل این است که هیچ انسانی در هیچ تخصصی نمیتواند ادعا نماید که به انتهای راه رسیده و از همه ریزه کاریها باخبر است . در هر زمینه تنها افرادی زنده و پویا هستند که هرلحظه خود را برای یادگیری نکات جدید آماده نگهدارند و برنده مسابقه کسی است که بیشتر در موارد موشکافی نموده و بدنبال بدست آوردن پاسخ سئوالاتش باشد.

بور شدن رنگ مشکی در متن های نوشتاری

چنانچه در موقع چاپ لبه‌ی نوشته شما رنجه می شوند و یا لبه‌ی آنها زرد  شد، این مورد بیشتر در نرم افزارهای نقشه بیتی (پیکسلی) مانند فتوشاپ ، پینت شاپ ، فتو ایمپکت ، فتو پینت و…اتفاق می افتد که توصیه می شود از نرم افزار های برداری مانند کرل دراو ، ادوبی فری هند ویا ادوبی ایلوستریتر استفاده کنید.
برای متن ها علاوه بر استفاده از ترکیب رنگ زیر:
C=0 / M=0 / Y=0 / K=100
می بایست عمل Overprint را انجام دهید:
برای  Overprint در نرم افزارهای پیکسلی دو روش پیشنهاد می کنم :
۱٫ ساده ترین راه این است که ابتدا لایه‎ی متن را فعال کرده و سپس از پانل Layers گزینه‌ی Multiply را انتخاب نمایید.

۲٫ روی لایه‌ی متن دابل کلیک نمایید تا وارد Layer Style شوید، و در قسمت Blending Option و قسمت Advanced Blending و قسمت channels تیک های مقابل C/M/Y را بردارید وفقط بگذارید K فعال باشد.

– البته من عمل آورپرینت رو برای نرم افزار فتو شاپ آموزش دادم که با کمی تغییر میتونید در نرم افزارهای دیگر هم همین عمل رو انجام بدید، اما از هر نرم افزاری که استفاده می کنید عمل اورپرینت یادتون نره!
اگر مراحل بالا را انجام دادید مشکل بور شدن رنگ مشکی و سفیدک زدن لبه‌ی متن ها حل خواهد شد و شما می توانید با خیال راحت طرح خود را تحویل چاپخانه بدهید.

– مد رنگ انتخابی شما برای هر گونه چاپ حتما باید CMYK باشد.در ضمن رزولوشن ۳۰۰ پیکسل در اینچ هم در نظر گرفته شود.

  بور شدن رنگ مشکی در زمینه

در صورتی که رنگ مشکی شما برای زمینه‎ی کار استفاده میشود از ترکیب رنگ زیر استفاده نمایید:
C=75 / M=50 / Y=25 / K=100
البته مشاهده شده که بعضی از طراحها از ترکیب زیر که پیش فرض فتوشاپ است استفاده میکنند که نتیجه کار اصلا مطلوب نیست

C=88 / M=80 / Y=85 / K=80
و از نظر تئوری و علمی من ترکیب رنگ اول را توصیه می کنم( اگر غیر از این شد شک نکنید ایراد از نوع مرکب مصرفی می باشد)

نکته مهم:

چنانچه  بر روی زمینه مشکی برای نوشتار از رنگ سفید استفاده کنیم ، رنجه را خواهیم داشت و تنها راه پیشگیری از رنجه استفاده از استروک دور حروف است ، این استروک  بسته به سایز فونت است اما در کل از نازک ترین استروک می توان استفاده کرد.

بکار بردن استروک در نرم افزار فتوشاپ:

 لایه مربوط به نوشته را انتخاب کرده و با دابل کلیک Layer Style را باز کنید ، مطابق عکس شماره یک را انتخاب کنید ، شماره دو را بر روی عدد یک ، شماره ۳ را در حالت Normal قرار داده و طبق شماره ۴ رنگ مشکی را از ترکیب رنگ بک گراند انتخاب می کنیم .

بکار بردن استروک در نرم افزار فری هند:

  برای این کار نوشته را از حالت آور پرینت خارج کرده و به آن استروک  با پایین ترین میزان داده و آن  را آور پرینت میکنیم.

امیدوارم این آموزش مورد استفاده شما قرار گیرد.

این مقاله به صورت اختصاصی برای persiantuts.com‏ نوشته شده درج تمام یا قسمتی از ‏این ‏مطلب، ‏تنها با ذکر نام سایت به همراه نویسنده و آدرس دقیق این صفحه مجاز است .

درباره ی رسول مهدی جبار

ایده پرداز، طراح گرافیک و تصویرگر (مدیر وب سایت فیکانو)

همچنین ببینید

ایده ای زیبا و حرفه ای برای بسته بندی میوه آناناس

نمونه ای از طراحی خلاق را که تلاشی است برای طراحی بسته بندی میوه را …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس